عاشورا در کشورهای جهان
عاشورا در آلمان(اروپا):
هر ساله مراسم عاشورا در مركز اسلامي هامبورگ با شركت عده كثيري كه شمارآنها دو هزار نفر ميرسد برگذار ميگردد. عده كثيري فقط به عشق امام حسين(ع) و اهل بيت ، روز تاسوعا و عاشورا در مركز اسلامي هامبورگ حاضر ميشوند. در روزهاي تاسوعا و عاشورا در مركز اسلامي اغلب مراسم با سخنراني و در آخر عزاداري و سينه زني برگذار ميگردد و كمتر به خرافات آميختهاست. در اين روزها خواهران و برادران مسلمان شيعه از شهرهاي اطراف نيز تا 400 كيلومتري در اين برنامه ها شركت ميكنند و بعضي از آنها تا صبح در مسجد عزاداري ميكنند. قابل ذكر است كه در روز عاشوراي حسيني بعد از زيارت عاشورا و عزاداري، از جمعي در حدود دو هزار نفر پذيرايي به عمل ميآيد كهكليه هزينه آن را تجار پرداخت ميكنند در ضمن سالن مراجعات با پارچه هاي سياه و اطلاعيه مربوط مزين ميشود. در تمام مدت برنامههاي سوگواري و قرآن به صورت نوار پخش ميشود.
عاشورا در بلژيك (اروپا ) :
آن دسته از شيعيان كه در بلژيك داراي تشكيلات مذهبي شناخته شده هستند اجمالاً به شرح زيرند:
1. شيعيان عرب كه عمدتاً مراكشي ، الجزايري ، تونسي و هستند
2. شيعيان ترك
3. شيعيان پاكستاني
4. شيعيان عراقي
ـ شيعيان عرب غالباً در زير سايبان مسجد الرضا(ع) كه جايگاه قانوني ثبت شدهاي ندارد ، گرد ميآيند .
ـ شيعيان ترك داراي يك مسجد هستند ولي به مرور زمان ، اهل تسنّن و نيز شيعيان اسمي گردانندگي آن را به دست گرفتهاند .
ـ پاكستانيها نيز در ليالي مخصوص من جمله ايام محرم با اجاره نمودن محلي و اعلام آن به عنوان « حسينيهي پاكستانيها » دور هم جمع ميشوند و عزاداري ميكنند .
ـ شيعيان عراقي در آنورس در يك منزل شخصي گرد هم ميآيند و آداب و رسوم مذهبي را برپا ميدارند .
مراسم عاشورا در بين شيعيان بلژيك بهصورت كاملاً طبيعي و بدون خرافه اجرا و گرامي داشته ميشود . شيعيان مسجد الرضا به دعوت نمايندگي در مراسم سفارت شركت ميكنند و تاكنون از خودشان مراسم خاصي نداشتهاند و فرهنگ سينهزني و نوحهخواني ندارند و در جمع ايرانيان حضور مييابند . جمع اين عده حدود سيصد نفر است .
ـ شيعيان ترك هيچگونه تعزيت و يا عزاداري خاصي در ايام عاشورا ندارند ولي جمع آنها به حدود هزار نفر ميرسد .
ـ پاكستانيها كه حدود سيصد الي چهار صد نفر هستند ، مراسم عزاداري سينهزني و نوحهخواني خاصي دارند كه هر ساله برگزار ميگردد و خرافات يا شيوههاي غير متداول عزاداري در بين آنها رايج نيست .
شيعيان عراقي نيز در آنورس عزاداري و سينهزني دارند و آنها نيز به صورتي كاملاً عادي مراسم عاشورا را عزيز ميدارند .
عاشورا در روماني (اروپا ) :
شيعيان ايراني ، لبناني ، پاكستاني و عراقي هر ساله مراسم عاشورا را برپا ميدارند .
مراسم محرم از سوي سفارت جمهوري اسلامي ايران و در محل يك مدرسه برگزار ميشود . هر ساله با حضور يك روحاني و يك مداح از روز ششم محرم برنامهي عزاداري همراه با صرف شام صورت ميگيرد .
اين نمايندگي تلاشي را براي ايجاد يك حسينيه در حاشيه شهر بخارست آغاز كرده و اقدامات اوليه در اين زمينه صورت گرفتهاست .
4 ـ عاشورا در انگلستان (اروپا )
در انگلستان حسينيهاي است به نام امام حسين(ع) زير نظر آقاي سيّد مكّي كه بيشتر گردآورندگان آن ايراني و عرب هستند . بسياري از برادران انگليسي مشتاق شركت و حضور در اين حسينيه هستند اما به علت عدم آشنايي با زبان عربي و فارسي ، اين كار برايشان دشوار است .
عاشورا در دانمارك (اروپا ) :
شيعيان مقيم دانمارك از مهاجران كشورهاي ايران ، عراق ، لبنان ، پاكستان و افغانستان هستند كه عمدتاً پس از سال 1974 مهاجرت كردهاند . در اين حسينيهها هر ساله مراسم عاشورا و تاسوعا با قداست خاص خود و با نوحهخواني و سينهزني به سبك معمول جمهوري اسلامي ايران برگزار ميگردد.
عاشورا در پرتغال (اروپا ) :
همه ساله تاسوعا ، عاشورا و شام غريبان در محل « محمل شيعيان امام زمان (عج) در شهر آلمادا » واقع در نزديكي ليسبون برگزار ميشود در اين مراسم پس از مداحي، سينه زني ، نوحهخواني و سخنراني نماز جماعت برگزار ميگردد و در پايان حاضران اطعام ميشوند .
تعداد تقريبي شيعيان شركت كننده در اين مراسم هشتاد نفر است كه حدود پنجاه نفر آنها مرد و سي نفر زن هستند .
مراسم به صورت سنتي و تاريخي برگزار ميشود و آميخته به خرافات نيست .
عاشورا در يونان (اروپا ) :
مراسم عاشورا بهوسيله شيعيان پاكستاني در منازلشان و نيز توسط نمايندگي برگزار ميشود و در اين مراسم شيعيان پاكستاني و عرب دعوت ميشوند و متقابلاً برادران نمايندگي ايران و ارگانها در مراسم عزاداري شيعيان پاكستاني شركت ميكنند .
عاشورا در ايران :
شركت كنندگان در مراسم محرم شبه تابوتي را بر دوش ميكشند كه ياد آور تابوتي است كه پيكر امام حسين (ع) در آن از ميدان جنگ منتقل شد . اين تابوت را اصطلاحاً «نخل » مينامند ، چون طبق سنتهاي محلي، تابوت اصلي از شاخههاي درخت خرما درست ميشده است .
برش عرضي هريك از اين نخلها قوسي گلابي شكلدار دارد و به ابعاد بسيار بزرگ به اندازهي يك ساختمان سه طبقه نيز ساخته شده است و اغلب توسط بيش از صد و پنجاه نفر حمل ميگردد .
جمعيت نخل را بر دوش ميگيرند , 7 , 9 یا 15 بار دور حسينيه به حركت در ميآورند و هيجان عظيمي در دلها ايجاد ميگردد . روپوش نخل به رنگهاي سنتي، سبز براي خانوادهي پيامبر اكرم (ص) و سياه به علامت عزاداري است . سمت جلوي نخل با آينه تزيين ميشود تا حمل كنندگان نخل و نيز جمعيت به توانند تصوير خود را در آن ببينند و به اين ترتيب در درد و مصيبت شهادت امام حسين (ع) شريك باشند .
در اغلب تكايا و حسينيهها در دههي محرم و روز عاشورا با مراسم خاصي آش ، شله زرد و چلو خورشت براي عزاداري و دستههاي سينهزني و مردم شركت كننده تهيه ميشود .
عاشورا در پاكستان :
امام حسين (ع) در ميان همه مردم كشور پاكستان اعم از سني و شيعه از مقبوليت و محبوبيت بالايي برخوردار است و مردم براي ايشان احترام خاصي قائلاند به طوري كه در ايام عاشورا و محرم جامعه پاكستان حالت سوگوارانهاي به خود ميگيرد .
مسلمانان و شيعيان پاكستان خود را آمادهي استقبال از محرم ميكنند و در شهرهاي مختلف و مراكز ايالتها ، توسط گروهها و اشخاص ، كنفرانسهاي استقبال با عناوين مختلف ، حتي بيش از فرا رسيدن محرم برگزار ميشود تا براساس سنت هر ساله فرهنگ عزاداري امام حسين( ع) در جامعه زنده شود « امام بارگاهها » و « ذوالجناحها » كه نقش عمدهاي در فرهنگ عزاداري عاشوراي پاكستان دارند فعال ميشوند . دولت پاكستان نيز براي برگزاري مراسم عزاداري، فضايي امن آماده ميكند .
شاخص ديگر ملي تلقي شدن عزاداري، تعطيلي رسمي در سراسر پاكستان در روزهاي تاسوعا و عاشوراي حسيني است .
اين دو روز تعطيلي جزو تعطيلات رسمي كشور است و مردم نيز فرصت خوبي براي شركت در مراسم عزاداري دارند . شاخص ديگر اختصاص يافتن برنامههاي صدا و سيماي پاكستان در روز تاسوعا و عاشورا است ، روزنامهها نيز نقش خوبي را ايفا ميكنند ، آنها ضمن درج اخبار و تصاوير مربوط به مراسم عزاداري و سوگواري اقدام به چاپ مقالات و ويژهنامههاي خاص عاشورا ميكنند.
عاشورا در هند:
بخش بزرگي از منطقه اوتار پرادش هند كه در قرن هجدهم و نوزدهم ميلادي استان اوده ناميده شد تحت حكومت يك سلسله شيعه ايراني اداره ميشد. اين سلسله، از مراسم شيعه كه مهمترين آنها مراسم محرم بود حمايت ميكردند. مراسم عاشورا در سراسر اين منطقه برگزار ميشد. و سنيها و حتي هندوها نيز در آن شركت ميكنند . روز عاشورا روز تعطيل رسمي و عمومي هند است.
در هند شيعيان با اعتقاد فراوان مراسم عزاداري ماه محرم را بر پا مي كنند. در اين مراسم به سخنراني و بيان وقايع كربلا با نثر و نظم ميپردازند و به دنبال آن ماتم و مراسم سينه زني اجرا ميشود و شبيه كوچكي از آرامگاه امام حسين( ع) كه تعزيه نام دارد و علمهايي كه معروف به ييرق برادر او حضرت عباس(ع) است، در اماكن متبركي به نام« امام باره» نگاهداري ميشود. همه اينها را طي مراسمي دسته جمعي در روز دهم محرم بيرون ميآورند.
شور مصيبت امام حسين (ع) تأثير روحي فوق العادهاي برزنان باقي ميگذارد، بطوري كه النگوهاي بلورين خود را ميشكنند، سر خود را شانه نميزنند جواهر بر خويشتن نميآويزند و از پوشيدنيهايي به رنگ روشن خودداري ميكنند اين سوگواري گاهي تا اربعين ادامه مييابد. از مجالس عزا در راهپيمايي ماتم عزاداري با كوبيدن بر سينههايشان و زدن زنجيرهاي تيغ دار بر پشت و سينههاي برهنه خود و فرود آوردن قمه بر سرشان و نيز عبور از روي زغال گداخته،مجالس عزا را برگزار ميكنند.
شيعيان نيز تحت تأثير بعضي از مراسم هندوها قرارگرفتهاند. روشن كردن عود و آويختن حلقههاي گل به علم حضرت عباس (ع) ، ذوالجناح را تبرك دانستن و آتشسازي سنتي است. ذوالجناح در ميان شيعيان هند از اهميت خاصي برخوردار است. در روز عاشورا دستههاي عزا به حركت در ميآيند و پس از صدمه زدن بر بدنهاي خود به محل هايي كه كربلا نامگذاري شده است ميروند و در آنجا شمايل را به خاك مي سپارند.
عاشورا در عربستان:
به علت حاكميت وهابيت در اين كشور شيعيان به صورت پنهان و در خانههاي خود عزاداري ميكنند. آنها در مناطقي كه اكثريت با شيعيان است از آزادي عمل بيشتري برخور دارند و در مساجد و تكايا به عزاداري ميپردازند ولي امكان رفتن به كوچه و خيابان را ندارند.
عاشورا در بحرين :
مراسم عاشورا و شهادت مظلومانهي حضرت ابي عبدالله الحسين( ع) و ياران باوفايش در بحرين شور و حال خاصي دارد، از ابتداي ماه محرم نماي حسينيههاي بحرين يكپارچه سياهپوش ميشود و شعارهاي عاشورايي و پرچمهاي سياه در خارج از محدودهي حسينيهها نيز نصب ميگردد . در اغلب حسينيهها به ويژه حسينيههاي شيعيان عرب بحريني ، صبح و شب وعاظ به روضهخواني و مرثيه سرايي ميپردازند . روزها و شبهاي هفتم ، هشتم ، نهم و دهم محرم مراسم سينهزني و زنجيرزني برگزار ميشود و دستههاي عزاداري در كوچهها و خيابانها به صورت منظم به راه ميافتند .مراسم تعزيهخواني نيز هنوز در مناطقي از بحرين رواج دارد .
پيش پيش دستههاي سينهزني پرچمهاي سياه و شعارهاي عاشورا و بعضاً اسبهاي سياهپوش به صورت ذوالجناح امام به حركت در ميآيند . بعضي از دستههاي سينهزني به نواختن سنج و دمام اقدام ميكنند . اطعام عمومي و پخش شربت در اين چند روز به صورت گستردهاي صورت ميگيرد . حسينيههاي بحرين در تمام مدت دو ماه محرم و صفر داير هستند و مراسم عزاداري و روضهخواني برپا ميدارند .
در بحرين براي حسينيه اصطلاح « حاتم » به كار برده ميشود و شيعيان تمام مراسم اجتماعي ، اعياد مذهبي و حتي مراسم عروسي فرزندانشان را در حاتمها برگزار ميكنند .
عاشورا در تركيه :
سالگرد شهادت حضرت امام حسين (ع) به دست يزيد مراسمي از سوي شيعيان جعفري برگزار ميشود، در ساعات اوليه صبح هزاران نفر از جعفريان گردهم ميآيند و به عزاداري و زنجير زني ميپردازند و سپس نمايش تمثيلي حادثه كربلا را به صورت تئاتر اجرا ميكنند و طي مراسمي كه در ديگر اديان معمول نيست ياد و خاطرهي شهادت امام حسين( ع) را در اذهان زنده ميكنند . از اول تا دهم محرم لباس سياه بر تن ميكنند اين روز عاشورا خوانده ميشود و شيعيان معتقدند كه گريه در اين روز ثواب دارد .
آنها در اين مراسم با لباسهاي سياه مقابل همديگر ميايستند و شروع به سينهزني و زنجيرزني ميكنند . بسياري از شيعيان پيراهن سفيدي به روي لباس مشكي خود ميپوشند كه به معني كفن است و نيز نوارهاي پارچهاي سبز و قرمز رنگي بر پيشاني ميبندند . مراسم عزاداري تا پاسي از شب ادامه پيدا ميكند .
عاشورا در مصر :
روز عاشورا روز حزن است به همين خاطر در زمان فاطميان بازارها را تعطيل ميكردند و موكبهاي عزاداري برپا ميداشتند . همه ساله در اين روز بازارها تعطيل ميشوند و مداحان به مسجد جامع الازهر ميروند و به نوحهخواني ميپردازند و مرثيه سرايي ميكنند و آنگاه همهي مردم را اطعام ميكنند .
عاشورا در تونس :
روز عاشورا را گرامي ميدارند و برگزاري مراسم ويژهاي در روزهاي تاسوعا و عاشورا تا چندي پيش جزء سنتهاي مذهبي تونس محسوب ميگرديد . تاسوعا و عاشوار در تونس به پاس حماسهي سالار شهيدان روز عزا و غم بوده و مراسم ويژه مربوط به اين ايام نيز يادآور آن حماسه بودهاست .
عاشورا تا چندي قبل جزء تعطيلات رسمي تونس بود ولي پس از تعديل تعطيلات در كشور اين روز ديگر جزء تعطيلات ساليانه محسوب نميگردد . برگزاري مراسم عاشورا از آن هنگام جزء سنتهاي اجتماعي و مذهبي مردم تونس شد و از نسلي به نسل ديگر تا عصر حاضر منتقل گرديد .
از جمله سنتها و مراسم در ايام عاشورا : خوردن نان فطير و گوشت نوعي پرنده و همچنين خشكبار مثل بادام و كشمش در روز تاسوعا و پرهيز از خوردن غذاي سنتي و تشريفاتي است. در اين ايام از برگزاري هرگونه مراسم شادي بخش مثل عروسي و ختنهكنان و … خودداري ميشود . يكي ديگر از مراسم در روز عاشورا رفتن به قبرستان در صبح عاشورا است.
عاشورا در سنگال :
نحوهي برگزاري مراسم عاشورا بين فرقههاي مذهبي با يكديگر تفاوت چنداني ندارند، و تا اندازهاي با خرافات آميخته شدهاست . آنها اقدام به برگزاري سخنرانيهايي در زمينه عاشورا ميكنند . مراسم عاشورا در سنگال به شكل سنتي است. براي مثال در شب عاشورا مردم سنگال غذايي به نام كوس كوس كه غذايي است عربي به همراه گوشت گاو ، صرف ميكنند . بعضيها عقيدهدارند كه بعد از غذا بايد بشقابها را روي سرگذاشت، سپس مراسمي مثل قاشقزني كه در زمان قديم در ايران مرسوم بودهاست برپا ميكنند . زنان لباس مردان را ميپوشند و كودكان روي صورت خود پودر ميپاشند و در روز عاشورا كه در زبان محلي به تنخريب معروف است به رقص و آواز ميپردازند و از مردم كوچه و بازار تقاضاي عيدي ميكنند چون اين روز را روز اول سال و عيد مينامند . مرثيهخواني نيز در بين فرقههاي تيجانيه و قادريه تا اندازهاي رواج دارد و واقعه عاشورا را از طريق نوارهاي صوتي براي مردم تشريح ميكنند و مرثيهخوانان معروفي كه واقعه كربلا را به صورت نوار صوتي درآوردند ميتوان از اين افراد نام برد. روز عاشورا در سنگال تعطيل رسمي است . در سنگال حسينيه ، هيئت و يا فاطميه وجود ندارد و مجالس سخنرانيهاي روز عاشورا در مساجد انجام ميشود .
عاشورا در مراكش :
از آنجا كه مسلمانان ملزم به همياري و تكامل اجتماعي نسبت به برادر ديني خود هستند، براساس تعاليم اسلامي واجب است كه در روز عاشورا زكات اموال خود را بپردازند و اين مشاركت اجتماعي و اجباري در بيت المال مسلمين است كه مستضعفان از آن بهرهمند ميشوند .
در اين روز از همه خانهها هدايا همراه با عاطفهها به سوي بستگان و همسايگان نيازمند سرازير ميشود و به جاي آن خير و بركت بر اموال زكات دهندگان نازل ميگردد .
از سوي ديگر احياي عاشورا براي مردم مغرب يادآور شهادت سبط نبي حسين بن علي (ع) در كربلا است .
عاشورا در كنيا :
در كنيا براي هر دوازده روز اول به جز اولين روز كه روز آغاز سال است شيعيان دوازده امامي عصرها با لباس سياه رهسپار مجالس عزاداري امام حسين (ع) ميشوند و در سالني كه با پردههاي سياه پوشيده شدهاست اجتماع ميكنند و به سخنراني وعاظ دربارهي حادثهي كربلا گوش فرا ميدهند و به مجردي كه راوي شروع به ذكر مصيبت ميكند مردم ميگريند، آنگاه مردان و زنان عزادار به حركت در ميآيند و وقتي كه راوي در ذكر مصيبت اوج گرفت ، دستههاي عزادار به پا ميخيزند و به ماتم ميپردازند و بر سر و سينه ميزنند و جمعي در حاليكه زنجير ميزنند فرياد يا حسين يا حسين سر ميدهند . روز دهم محرم عزاداري به اوج خود ميرسد . در نايروبي در نيمه روز و در مومباسا عصرها مجالس عاشورا برگزار ميشود و مردم پس از گوش سپردن به سخنان روضهخوان يا حسين يا حسين گويان به سينهزني ميپردازند و در خيابانها به راه ميافتند و به قسمت قديمي شهر ميروند . زنان شيعه اثني عشري در اين سير و حركت سينهزنان ديده نميشوند . آنان براي خود مجالس زنانه و باشكوهي دارند . همه عزاداران سياهپوش و پابرهنه هستند. در پيش پيش دستههاي عزادار شخصي كه رهبري جمعيت را به عهده دارد قرآن را با احترام در سيني حمل ميكند و به دنبال دستهي تابوت و بارگاه امام حسين (ع) را به دوش دارند و بعد از آن دستگاه صوتي و در پشت دسته زنجيرزن حركت ميكنند .
اطلاعات مربوط به عاشورا به زبان انگليسي و سواحلي انتشار مييابد در ساير روزهاي محرم مجالس تعزيه حادثه كربلا ، اسارت حضرت زينب و … پا برجاست . شيعيان كنيا پايان آخرين روز صفر را كه در باور آنان روز قصاص و كشتهشدن عمر سعد توسط مختار است را جشن ميگيرند . لباس و پارچههاي سياه را در ميآورند و شادي ميكنند .
عاشورا در سيرالئون :
تاريخ كربلا براي مسلمانان اين كشور برگي از تاريخ اسلام است كه به تازگي مفتوح گشته و مورد توجه فراوان آنان قرار گرفته است در مراسمي كه به همين مناسبت برگزار ميگردد مسلمانان با شنيدن حقايق تاريخ اسلام و مصائبي كه بر سبط بزرگوار رسول اكرم (ص)گذشته است بر گونههايشان اشك جاري ميشود و كاملاً تحت تأثير خيام الهي امام حسين (ع) قرار ميگيرند . علاوه بر مراسمي كه به مناسبتهاي مختلف در اين خصوص برگزار ميگردد از دو سال قبل در دهه اول محرم و اربعين در انستيتو بين المللي علوم اسلامي هر شب و در سالن اجتماعات رايزني فرهنگي هر روز مراسم عزاداري و سوگواري ابا عبدالله برگزار ميگردد . هر ساله در دهه اول محرم مراسم عزاداري توسط تجار لبناني مقيم سيرالئون در حسينيه مسجد مركزي مزي تاون برگزار ميگردد .
مراسم عاشورا از هند تا كارايئب :
اين مراسم در روز اول ماه محرم آغاز ميشود. آنها مسئول ساختن تجه هستند. از خوردن گوشت ، غذاهاي سرخ شده و نزديكي با زن پرهيز ميكنند، در موقع كار كردن در امام باره كفشها را بايد در بياورند . در « سدروس » مراسم با روز پرچم آغاز ميشود كه روز هفتم محرم است در روز پرچم شخصي كه به نام مجاور خوانده ميشود براي خواندن دعا به محل اجراي مراسم ميآيد اين كار بايد قبل از ظهر انجام شود. طبلهاي تاساوباس قبل از مراسم دهه در طول مراسم نواخته ميشود . مردم هنگام شب در اطراف چوك جمع ميشوند و مجاور براي خواندن دعا ميآيد . بعد از دعا دسته به راه ميافتد طبلها به صدا در ميآيند و پرچمها كه اكثراً توسط زنان حمل ميگردد از چوك حركت داده ميشود. در طول شب پنج نفر با سينيهاي مخصوص مخفيانه از محل اجراي مراسم خارج شده به سمت كربلا ميروند. هر گروه كربلاي خود را در كنار ساحل دارد . در محل اين كربلاها مشتي خاك از زمين بر ميدارند و در دو پارچهي سفيد ميپيچند و دور آن را نوار باريكي ميبندند تا شبيه دو جنازه كوچك بشود كه مطابق سنت مسلمانان براي دفن حاضر شدهاست . اين دو بسته را روي سيني ميگذارند و روي آن عطر ميپاشند و در ضمن دعا نيز خوانده ميشود و… در روز هشتم محرم تجد كوچك انجام ميشود، تجد فقط در حدود دو يا سه فوت ارتفاع دارد . اوج هيجان شب موقعي است كه تجد يك گروه با تجد گروه ديگر از جهت مخالف ميآيد ملاقات و همديگر را لمس ميكنند . اين برخورد دو تجد به يكديگر نشانهي بوسيدن دو برادر حسن و حسين(ع) است .
در اين مراسم هزاران نفر شركت ميكنند و بقيه هم طبل ميزنند .
عاشورا در كانادا :
مراسم مختلف مذهبي مربوط به محرم در كانادا و در شهرهاي مختلف هر ساله در روزهاي دههي آغازين ماه محرم و سوگواري حضرت سيدالشهداء (ع) برگزار ميگردد. هر گروه شيعه براساس آداب و سنن مرسوم مناسبتهاي مذهبي در كشور خويش به برگزاري مراسم مذهبي در كانادا نيز مبادرت ميورزد . البته شكل كلي و عمومي مراسمي كه به شيوهي مشترك ميان شيعيان با مليتهاي مختلف انجام ميگردد با توجه به مقتضيات محيط برخي ويژگيهاي خود را نيز دارند . برجستهترين ويژگي مراسم عزاداري مشترك در ميان جامعهي شيعيان كانادا برگزاري مجالس سخنراني است. محتواي اين سخنرانيها سعي بر اين دارد كه در اين محافل بيشتر به وجه تاريخي و علمي مسئله عاشورا و درسهاي تاريخي آن پرداختهشود . مراسم عاشورا در كانادا شيوهي مرسوم عزاداري شيعيان يعني سينهزني و نوحهخواني نيز انجام ميگيرد. البته اغلب اين مراسم سوگواري در مكانهاي سرپوشيده و مراكز تجمع شيعيان مانند حسينيههاي مختلف برگزار ميشود . در پايان مراسم نيز پرچمي را به ياد امام حسين (ع) در برابر شهرداري تورنتو به اهتزاز در ميآورند . يكي ديگر از ابتكارات اين كشور تهيه و نصب پوسترهايي در معرفي امام حسين (ع) و قيام عاشورا در وسايط نقليهي عمومي شهر تورنتو است .
عاشورا در لبنان :
در بخش شيعه نشين اين كشور ، مسلمانان شيعه ، به تشكيل دستههاي عزاداري حسيني ميپردازند و از كوچهها و خيابانها ، به سوي ميادين اصلي مناطق به راه افتاده ، سينهزني و زنجير زني ميكنند . مساجد مناطق آزاد شدهي اين كشور ، با پخش نوحههاي حسيني ، براي مسلمانان مبارز اين منطقه ، الهام بخش مقاومت و ايستادگي در برابر ظلم و ستم رژيم صهيونيستي هستند . مردان و زنان لبناني ، با خواندن زيارت عاشورا آغاز به عزاداري كرده و همراه با پرچمهاي سياه ، با شكوه تمام به عزاداري ميپردازند
اندونزي :
براي اولين بار ، مردم مهاجر جنوب هند،ساختن تابوك را براي برگذاري مراسم محرم،به مردم بومي منطقه « پيدي» در اندونزي آموزش دادند. تابوك يا همان تابوت، يك سازه چوبي است كه با اوراق رنگارنگ تزئين ميشود، كه در اصل شبيه حرم مبارك امام حسين(ع) است كه مردم، تمام روز دهم محرم بر دوش گذاشته و در كوچه و بازار ميچرخانند و وقت غروب، در دريا مي اندازند.
اين مراسم، در نيمه اول قرن نوزدهم ميلادي، به دست سپاهيان مسلمان، از جنوب هند،به اندونزي رسيده است.
در پاريامان سوماترا، تابوت از چوب آبنوس، بيد، پارچه و كاغدهاي رنگارنگ گوناگون و ورقههاي مس تهيه ميشود. تابوتهاي جالب، شكل براق، شبيه اسب امام حسين (ع)است كه بالاي براق، يك ساختار چوبي مزين از ورقههاي رنگارنگ دارد و به دست استادان نمونه تهيه مي شود.
مردم پاريمان از همان روز اول محرم، مراسم را شروع ميكنند و روز دهم، اين مراسم به اوج خود ميرسد.
مراسم برگذاري محرم(تابوك) در پاريمان، بعد از ديدار هلال محرم، از نيمه شب، با آوردن خاك پاك و تميز رودخانه شروع مي شود. افرادي كه براي آوردن خاك به رودخانه ميروند، لباس سپيد ميپوشند.اين خاك را در مكاني جمع ميكنند و روي آن پارچهي سپيد ميكشند و آن را دارگاه (يعني درگاه يا امام بارگاه) مي نامند. اين دارگاه سمبل مرقد امام حسين (ع) و چادر سياه روي آن، نشاني پاكيزگي، حيات، دليري و شهادت حضرت امام حسين (ع) در راه خداست. روز پنجم محرم، ساقه درخت موز را از باغ،با يك ضربه شمشير تيز ميبرند كه سمبل بهادري و دليري و مهارت شمشير زني حضرت قاسم (ع) است.
روز هفتم محرم ساعت دوازده ظهر،پنجه حضرت امام حسين (ع) را براي ديدار مردم، در ظرفي كه آن را «وسنگان» مي نامند، با«دارگاه» مي برند و در كوچه و بازار مي چرخانند.
روز دهم محرم، مراسم به اوج مي رسد. مردم ازساير مناطق براي شركت در مراسم محرم به پاريمان ميروند. در اين روز همراه مراسم محرم، بازيهاي محلي راهم كه نشانه دليري ميباشند،بازي ميكنند. در زبان و ادبيات « ميننگ كباو»باورها و اعتقادات دربارهي تابوك بسيار است. گفته ميشود كه اگر مردي زنش را براي شركت در اين مراسم در روز دهم محرم ببرد زن آنقدر ناراحت مي شود كه تقاضاي طلاق ميكند. همينطور، جوانان همسر خود را در اين مراسم انتخاب ميكنند، زيرا كه در اين موقع، تمام جمعيت ميننگ كباو و بچه هاي جوان، اين جا جمع ميشوند.
روز دهم محرم هنگام برگزاري مراسم، پنجه و شبيه عمامهي امام حسين (ع) را در كوچه و بازار ميچرخانند و هزاران نفر در اين راهپيمايي شركت ميكنند. اين راه پيمايي را از دو جاي شهر پارايامان، يعني از بازار مركزي و منطقه جاوء شروع ميكنند.
سوگواران و بينندگان، آرام آرام حركت ميكنندو با آواز بلند، صداي يا حسين! يا تابوت! (هو يا حسين! هو يا تابوك) در ميآورند. دو گروه كه از جاهاي مختلف، يعني يكي از بازار مركزي و ديگري از منطقهي جاوء حركت ميكنند، تمام روز در كوچه و محلههاي شهر راه ميروند و در عصر به يكديگر ميپيوندند.
در آخر اين مراسم راه پيمايي، مردم به ساحل شهر پاغرايامان ميروند تا تابوت را در آب بگذارند.
قبل از گذاشتن تابوت در آب دريا، اوراق زرين، پارچههاي تزييني و لوازم گران قيمت و پر ارزش و مهم را از تابوت بر ميدارند تا براي ساختن در سال آينده به كهر برند.
فرو بردن تابوت در آب دريا نشان ميدهدكه برگزاري مراسم محرم به پايان رسيدهاست و روح حضرت امام حسين (ع) با براق آن حضرت به سوي آسمان پرواز خواهد كرد تا آنجا به حضور امام علي(ع) برسد و از آنجا به سوي بهشت عروج كند. تابوت آرام آرام در آب فرو مي رود و هنگامي كه تاريكي شب فرا ميرسد، سوگواران بر ميگردند و زير زبان ورد گونه ميخوانند: علي بدايا! علي بدايا!( يعني يا حضرت علي (ع) به داد برس ) و يا حسين! يا حسين!
آناطولي:
در سرتاسر آناطولي، به ويژه در ميان فرقهي بكتاشي و علويان روستايي كه اكثرا از قبايل سلحشور و نيمه عشاير هستند و اسامي متفاوتي چون تخته چي، يوروك، تركمن، قزلباش و غيره دارند، شعاير و عقايد مختلفي معمول است. مثلا پيروان فرقه بكتاشي در سوگواري، تنها به گريه بسنده ميكنند و هيچگاه آيينها، با نوحه و شيون همراه نيست. رايج ترين اعمال عزاداري، گرفتن روزه و امساك و پرهيزهاي ديگر است. از طلوع تا غروب آفتاب از هر گونه خوردني و آشاميدني پرهيز ميشود و در ده روز اول ماه محرم، به سوگواري مصيبت كربلا ميپردازند. در بعضي از قبايل ديگر، دوازده روز روزه ميگيرند، يعني براي هر امام، يك روز كه روزهي آخرين روز، بيش از سه ساعت نيست، زيرا اعتقاد بر اين است كه حضرت مهدي زنده و دور از چشم دشمنان در غاري پنهان است كه روزي از آنجا باز خواهد گشت. امساك و پرهيزهاي ديگري نيز هستند، مثلا عزاداران زير جامهي خود را نميشويند و عوض نمي كنند، از صابون استفاده نميكنند، صورت را اصلاح نميكنند و در آينه نگاه نميكنند، چون فكر ميكنند اين هم نوعي آرايش است. عزاداران از بوييدن چيزهاي معطر، رقص، خنده، تفريح و استعمال دخانيات اجتناب ميكنند.
تنها در روز يازدهم، زير جامهها را ميشويند يا عوض ميكنند و همان شب، ضمن لعنت بر يزيد، سه جرعه آب مينوشند. بكتاشيها، از شب دهم تا بعد از ظهر روز دهم (عاشورا) با امتناع از نوشيدن آب، با مصائب حسين (ع) همدردي ميكنند. سپس گاهي با نوشيدن آب مخلوط به تربت كربلا، روزه را ميگشايند.
از ديگر كارهاي مهم در مراسم محرم، تهيه غذاي مخصوصي به نام «آشوره» است كه در دهم محرم يا عاشورا به ياد گرسنگي شهيدان پخته ميشود كه آش بلغور گندم است. به عقيده عزاداران، چون در روز دهم وقايع مهمي مانند اولين ملاقات آدم و حوا و خارج شدن حضرت نوح از كشتي، اتفاق افتاده و نيز به دلايل ديگر، مقدس است. از مراسم ديگر كه علويان آناطولي انجام ميدهند، «ياز قرباني» يعني « قرباني بهاره »است كه در آن، حيوا ني را به عشق و احترام امام حسين (ع) سر ميبرند، از ديگر ملاحظات مربوط به آيينهاي محرم(زيارت) است. مثلاً طايفهي قزلباش در اين ايام به زيارت مكه نميروند و به جاي آن به اماكن متبركه بغداد، كوفه و كربلا سفر كنند. شكل ديگر« زيارت » رفتن يا فرستادن پول به اماكن مقدس آناطولي است. تركهاي آناطولي، هيچ گونه تعزيهاي براي اجرا ندارند، بلكه به جاي آن، متنهاي ادبي بي شماري به نام در مرثيه و «مقتل» وجود دارد كه خوانده ميشوند و يا در مجالس محرم به گونه اي نمايشي نقل ميشوند.
آذربايجان
مراسم ماه محرم در جمهوري آذربايجان، بين عزاداران از جايگاه خاصي برخوردار است. در «نهرم»، «بنني يار»، «يتوي» و ديگر روستاهاي منطقه نخجوان جمهوري آذربايجان، اين مراسم به شكل دسته جمعي برگزار ميشد و هميشه، توجه اهالي ديگر مناطق را به خود جلب ميكند.
در نظر مردم، امام حسين (ع) به منزلهي شهيد، عضو همه خانوادههاست. نغمهها، مراثي و قصايدي كه در شان و منزلت ايشان خوانده شده با قصايدي كه در مدح پپادشاهان گفتهاند، تفاوت بسيار دارد. اينها نشانگر احساسات دروني مردم است كه از محبت و اعتقاد به خداي بلند مرتبه، پيامبر و حضرت علي (ع) است.
ماه محرم براي مردم آذربايجان آن قدر عزيز است كه صرف نظر از اين كه چه مذهبي داشته باشند، در اين ماه مراسم عقد و عروسي برگزار نميگردد و ساختن خانه جديد را شروع نمينمايند. تا پايان ماه محرم و اربعين حسيني، معمولا خانم ها موهايشان را رنگ نميكنند و لباس هاي نو نميدوزند و خانواده ها، تغيير مكان نميدهند.
دههي اول ماه محرم، مخصوصاً روزهاي تاسوعا و عاشورا از روزهاي مهم عزاداري براي مردم است.
چه مرد و چه زن در اين روزها، لباس هاي رنگارنگ مخصوصا لباس قرمز نميپوشند .
خانواده هاي مذهبي كه از امكانات برخوردار هستند براي امام احسان ميدهند و در خانهها، مراسم مرثيهسازي برگزار ميكنند. در نتيجه احترام به نيل حضرت علي(ع)، بدون در نظر گرفتن گذشت قرنها و تغييرات اساسي در فرهنگ و تحصيلات مردم هنوز هم استفاده از اسامي نظير علي، حسن، علي اكبر، علمدار عباس، علي عباس، ذوا لفقار، فاطمه، زينب، زهرا و سكينه، براي كودكان متولد شده در ماه محرم ادامه دارد. قابل ذكر است كه مراسم ماه محرم در نخجوان از محدودهي يك رسم شيعه خارج شده و به يك مراسم عمومي اسلامي تبديل شدهاست.
فرهنگ محرم و عاشورا در كشور آلباني :
كشور آلباني 5/3 ميليون نفر جمعيت دارد كه 70% اين جمعيت را مسلمانان تشكيل ميدهند . از اين 70% مسلمان ، 45% آن بكتاشها كه بر امامت اثني عشر بوده و احترام خاصي بر ائمه (ع) قائلند .
مراسم دهه محرم و عاشوراي حسيني در خانقاه بكتاشيه در آلباني در جنوب شهر يتوانا انجام ميگيرد . در اين ايام ، پيروان آن حضرت به عزاداري و نوحه سرايي ميپردازند و بر سينه و سر ميزنند . بكتاشيها در اين ده روز ، جهت احترام به امام حسين (ع) آب نميآشامند . بكتاشيهها در روز عاشورا دستهجات سينهزني و عزاداري ، مراسم ويژهاي را تدارك ميببينند ، به طوري كه تلويزيون آلباني اين مراسم ويژه را پخش مينمايد و قابل توجه است كه كليهي مقامات عاليرتبه و رئيس جمهور در اين مراسم شركت مينمايند .
ميانمار :
شيعيان كشور ميانمار كه ايراني الاصل هستند و در حقيقت ، مهاجراني از شهرهاي اصفهان ، تبريز، بهبهان ، مازندران و همدان ميباشند كه در طول 200 سال گذشته به اين سرزمين وارد شده و جمعيتي ببالغ بر 10 هزار نفر را تشكيل ميدهند . فرهنگ و تمدن و مساجد و حسينيه شيعيان ميانمار توسط همان ايرانيان اوليهي مهاجر تشكيل و رو بنا شدهاست .
مسجد جامع رانگون كه در سال 1856 م . ساخته شدهاست ، مركز تجمع شيعيان ميانمار است و مراسم عزاداري سالار شهيدان ، حسين بن علي (ع) ، در روز عاشورا در همين مسجد برگزار ميشود .
به طور كلي ، مراسم مذهبي شيعيان ميانمار ، ساده بوده و به وضع نامناسبي انجام ميپذيرد و شيعيان نيز هميشه نسبت به انجام فرايض مذهبي به خاطر نداشتن مُبَلغين تحصيل كرده گلهمندند . خوشبختانه طي چند سال گذشته ، حدود 5 هزار نفر از جوانان شيعهي ميانمار ، جهت فراگيري دروس و احكام مذهبي به قم اعزام شدهاند و در حال تحصيل هستند كه انشاء لله ، به واسطهي همين افراد ، در آينده ، شاهد شكوفايي مذهب تشيع در ميانمار خواهيم بود . شيعيان ميانمار به خاطر ايراني الاصل بودنشان كشور ايران را دوست داشته و به آن افتخار ميكنند و در صددند تا دامنهي روابط خود را با كشور ايران گسترش دهند .
تاجيكستان :
شيعيان اسماعيلي بدخشان تاجيكستان، ارادتي خاص نسبت به خاندان اهل بيت (ع) دارند و نسبت به حضرت علي(ع) و حضرت فاطمه زهرا (س) و اولاد آنها ، علاقمندي زيادي داشته تا درجهاي كه حضرت علي (ع) را چون خدا پرستش ميكنند و حضرت فاطمه زهرا (س) را مادر قيامتي خود ميدانند . بدخشانيان ، حضرت امام حسين (ع) را به نام شهير نيز ياد ميكنند و اعتقاد بر اين دارند كه شهير نام و لقب محسنين است .
اسماعيليان بدخشان امام حسين (ع) را همچون ديگر هم مذهبان خويش امام بر حق ميشمارند و آن را امام سوم خود ميدانند و در ماه محرم و عاشورا كه آن را شدّه يا عشورا مينامند ، براي آن حضرت سوگواري و عزاداري برپا ميدارند . در اين ماه ، بهخصوص در اين روز ، لباس سياه به تن ميكنند و بساط شادي را بر ميچينند ، در اين روزها ، مردان هرگز صورت نميتراشند و مناطق به شكلي است كه گويا همه جا در ماتم است . مردم در خانهها ، عزاداري برپا كرده كه آن را « حقزني» گويند و يا حسين واي حسين گويان ، مشت بر سينه ميكوبند ، به درجهاي كه بعضي بدن و رخساره خود را خونين كرده و از حال ميروند . مردم بدخشان ، كشندگان حسين و خاندانش را كه از آنها با عداوت و كينه ياد ميكنند ، پليدترين و بيرحمترين موجود عالم ميشمارند ، تا جايي كه آدم منافق و رذيل را در بدخشان ، يزيد ميگويند .
قزاقستان :
در آن سوي كوههاي سر به فلك كشيدهي « تيان شان » در جنوب قزاقستان ، گروهي ايرانيان رنج كشيده زندگي ميكنند كه در طول يك قرن ، به زندگي غريبانه و دوري از وطن انس گرفته و روزگار سختي را در طول سالهاي تاريك خفقان ماركسيسم به سر برده و هماكنون نيز ميسوزند و ميسازند ، آنها كساني هستند كه در سالهاي نخستين انقلاب اسلامي يكي در آن سوي مرزها ، اسير حكومت شوروي گرديده و به اين كوهپايههاي دور دست ، يعني تيان شان تبعيد شدند .
گفته ميشود اينان ، يك هزار خانوادهي آذري ايراني هستند، از عشاير آذربايجان كه در مناطق مشكين شهر و بيله سوار مغان كه به طور سنتي از منطقهاي به منطقهي ديگر كوچ ميكردند و با بستهشدن مرزهاي شوروي در آن سوي مرزها گرفتار شدند و پس از بيست سال انتظار بازگشت به وطن ، سرانجام حكومت شوروي سابق ، آنها را به اين سرزمين تبعيد نمود و در منطقهي « مركه » قزاقستان ، آنها را ساكن نمود . اما با گذشت ساليان سال ، اين انسانهاي غيرتمند، به خوبي از سنّتهاي مذهبي و ملّي خويش و اجدادشان پاسداري كردند و مخفيانه مساجد ساختند و اجتماعات خويش را ، از جمله محرم و عاشورا در آن بر پا كردند .
شيفتگان مراسم حسيني ، هر ساله به شكلي مراسم محرم و عاشورا را به پا داشته و در عزاي مولايشان اشك ماتم ريختند ، مردم ((مركه)) با پوشيدن لباس سياه و تشكيل دستجات صد نفري كاملاً به شكل عزاداري سوزناك آذربايجان كشورمان بر سرو سينه زده و ساعت هاي متمادي تا پاسي از شب ، نوحه سرايي و گريه و زاري ميكنند و هم براي مظلوميت حسين (ع) و مظلوميت خويش اشك ميريزند و جالب اين كه به هنگام اذان مغرب، دست از عزاداري كشيده و نماز جماعت به پا ميدارند .
ترينيداد و توباكو :
ترينيداد و توباكو ، جزيرهاي است در آمريكاي مركزي كه پايتخت آن پرت آواسپاني ميباشند . اين كشور در شمالشرقي كشور ونزوئلا و در جنوب جزيرهي گرانادا در اقيانوس اطلس شمالي واقع شدهاست .
استعمارگران انگليسي در سال 1845 تا 1847 ، يك گرده 130 هزار نفري از مردم هند را جهت كار در اين جزيره با كشتي به اين سرزمين آوردند . كه از اين گروه ، 30 هزار نفر مسلمان بودند .
پس از 9 سال اسارت اين گروه در اين جزيره ، سه خانوادهي شيعه تصميم به برگزاري مراسم محرم و عاشوراي حسيني گرفتند كه اين تصميم با مخالفت دولت دست نشاندهي بريتانيا رو به رو شد . پس از اين مخالفت ، ابتداً هندوها و سپس تمام ساكنين اين جزيره ، با شيعيان همراه شدند و درست در همان روز كه مصادف با عاشوراي حسيني بود ، دست به تظاهراتي بر عليه حكومت وقت زدند و خواستار لغو ممنوعيت انجام مراسم شدند و دولت دست نشانده ، تحت فشار افكار عمومي ، سرانجام ممنوعيت را لغو نمود و از آن پس ، هر ساله در روز عاشورا ، اين حركت به عنوان سمبل وحدت ملّي مردم منطقه ، يعني كشور ترينيداد وتوباكو نام گرفت و هر ساله به نحو باشكوهي ، تحت عنوان كارناوال هوزيه يا هوساي برپا ميشود .
مردم ترينيداد و توباكو ، امام حسين (ع) را با نام هوزيه يا هوساي ميشناسند ، تمام نژاد و اديان ، مانند مسيحي ، مسلمان ، هندو ، سياهان و سفيد پوستان و سرخپوستان ، هر ساله ، اين مراسم را به ياد آن سرور آزاده برپا ميكنند و به عزاداري ميپردازند .
براي اجراي اين برنامه از يكسري وسايل استفاده ميشود : ماكت چوبي سه مسجد به نشانهي آن سه خانواده شيعه ، دو مناره و دو هلال چوبي به رنگ قرمز و سبز ، يك پرچم سفيد ، همچنين 4 طبل از جنس سفال و پوست كه هر كدام از آنها ، نماد و نشانه و يادآور موضوع خاصي در خصوص واقعهي كربلاست و هر كدام با آواي خاصي به صدا در ميآيد .
ـ طبل اول : نشانهي دعوت مردم كوفه از امام حسين (ع)
ـ طبل دوم : نشانهي نيرنگ و خيانت مردم كوفه به مسلم و امام حسين (ع)
ـ طبل سوم : نشانهي جنگ امام حسين(ع) با لشگريان كفر
ـ طبل چهارم : نشانهي شهادت امام حسين (ع) و يارانش در صحراي كربلا .
پرچمهاي قرمز و سبز و سفيد در روز هفتم ، توسط عزاداران در خيابان به اهتزار در ميآيد و در دستهها حمل مي شود و در روز هشتم و نهم ماه محرم ، عزاداران با حمل سه مسجد و دو هلال و دو منارهي چوبي ، مراسم را ادامه ميدهند . برنامهي اصلي ، مربوط به روز عاشوراست . كليهي مردم اين جزيره در اين روز ، در اين مراسم ملّي ـ مذهبي شركت ميكنند و از خوردن گوشت و آب خودداري مينمايند و بيشتر ، ميوه و سبزيجات و شير ميخورند ، همچنين در اين روز ، با غذايي به نام « ماليده » كه در ظرف مخصوص مربعي شكل طبخ ميگردد ، از عزاداران پذيرايي ميكنند و مردم ترينيداد و توباكو عقيده دارند ، خوردن اين غذا باعث تندرستي و سلامت فرد تا سال آينده ميشود .
سرانجام ، اين مراسم پرشكوه ، رأس ساعت 30/15 ، به پايان ميرسد .
آرژانتين:
شيعيان اهل بيت در پايتخت آرژانتين، يعني بوئنس آيرس و شهر توكومان،يكي ازشهرهاي بزرگ اين كشور، هرساله مراسم عزاداري حسيني را برگزار مي كنند.در اين مراسم كه تا نيمه شب به طول مي انجامد،نوحه خواني و سينه زني با شركت تازه مسلمانان آرژانتين برگزار مي شود.
امريكا(نيويورك):
در مسجد امام علي (ع) در نيويورك، يكي از شهر هاي امريكا،شيعيان مقيم اين كشور،محرم را به سوگ مي نشينند . شيفتگان اهل بيت از ايران و كشورهاي مختلف اسلامي، بااجتماع دراين مسجد و مسجدهاي ديگر،باقرائت زيارت عاشورا،نوحه خواني و سينه زني،عزاداري مي كنند .
ايتاليا:
آيين سوگواري محرم حسيني در محل مدرسه ي ايرانيان در شهر رُم و با حضور تعدادي از شيعيان ديگر برگزار مي گردد.در اين مراسم،مداحي و مرثيه خواني و آيين سينه زني برگزار مي شود.
ژاپن:
دركشور ژاپن،تعدادي از شيعيان اين كشور كه سي هزار نفر تخمين زده شده اند ،در سفارت جمهوري اسسلامي ايران در توكيو،در محرم به عزاداري مي پردازند . اين مراسم شامل نوحه خواني،سينه زني و مرثيه سرايي مي شود.
چين:
كشور چين ، در ماه محرم شاهد عزاداري ايرانيان مقيم اين كشور در سفارتت جمهوري اسلامي ايران در پكن است. در اين مراسم كه هرساله برگزار مي شود ،عزاداران به نوحه خواني،مرثيه سرايي و سينه زني مي پردازند .
سوريه:
در روزهاي محرم ، به مناسبت شهادت امام حسين (ع)، ده ها هزرا تن در شهرهاي مختلف سوريه به عزاداري مي پردازند . به همين مناسبت، هزاران تن از شيعيان كشورهاي عربي حوزه خليج فارس، آفريقا،لبنان، سوريه،افغانستان ، پاكستان ، عراق ، هندوزائران ايراني،با تجمع در مرقد مطهر مطهر زينب (س)و خيابان هاي اطراف، با نوحه خواني، زنجير زني وسينه زني به سوگواري مي پردازند.
تركمسنتان :
عاشقان امام حسين(ع)در تركمنستان،طي مراسمي،چون نوحه خواني و..ياد سالار شهيدان را گرامي مي دارند. آيين عزاداري، با شركت ايرانيان مقيم تركمنستان و جمع زيادي از شيفتگان آن حضرت در شهر هايي چون عشق آبادو مرو برگزار مي شود .
اتريش:
مراسم سوگواري سالار شهيدان ، هرساله به طرز با شكوهي درمراكزاسلامي وين ،پايتخت اتريش برگزار مي شود . اين مراسم شامل نوحه خواني و سينه زني است.
كويت :
همه ساله در ماه محرم، مساجد و حسينيه هاي مناطق مختلف كويت،شاهد هزاران تن از شيعيان كشور هاي مختلف است كه با سينه زني و نوحه خواني،شهادت فرزندان زهرا(س) را گرامي مي دارند.
واشنگتن:
واشتنگتن ،پايتخت و يكي از بزرگ ترين شهراهاي امريا است. در ماه محرم دراين شهرمراسم ويژه اي در مركز تعليمات (آي.ئي.سي)در مريلندبرگزار مي شود. در اين مراسم،صد ها تن از شيعيان مقيم امريكا از كشور هاي عرب،افغانستان،ايران و امريكا، شركت مي كنند